Sosyal Pediatri Derneği

Sosyal Pediatri Derneği Aşı Platformu

Çocukluk Çağı Aşı Uygulama Önerileri

rehber.sosyalpediatri.org.tr/kronik-hastaliklar-2.html

Sürüm 2.28.0 · 23 Ekim 2026

Geri Sosyal Pediatri Derneği Sosyal Pediatri Derneği Aşı Platformu Çocukluk Çağı Aşı Uygulamaları
Ana Sayfa → Özel Durumlarda Aşılama → Kronik Hastalıklar (II)

Kronik Hastalığı Olan Çocuklar İçin Aşılama Önerileri-(2)

Kaynak: Sosyal Pediatri Derneği Kronik Hastalığı Olan Çocuklar İçin Aşılama Önerileri-(2), 30 Ağustos 2026 · 9 bölüm · 2 tablo

PDF İndir

Hazırlayanlar

Emel GÜR, Meltem DİNLEYİCİ, Gonca KESKİNDEMİRCİ, Filiz ORHON, Feyza KOÇ, Meda KONDOLOT, Ahmet ERGİN

(Bu tablo Derneğimizin Bağışıklama Çalışma Grubu üyeleri tarafından Delphi Çalışması verilerine dayanılarak hazırlanmıştır)

Bu sayfa, Sosyal Pediatri Derneği Bağışıklama Çalışma Grubu'nun belgesinden (30 Ağustos 2026) aktarılmıştır; resmî metin PDF'tir.

Bölüm hızlı erişim

1Doğumsal Metabolik Hastalıklar 2Hemoglobinopatiler 3Endokrin Hastalıklar 4Nörolojik Hastalıklar 5Kalp Hastalıkları 6Solunum Sistemi Hastalıkları 7Kanama Diyatezleri 8Kronik Karaciğer Hastalığı 9Tablolar

1 · Doğumsal Metabolik Hastalıklar

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).
  • İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.

Ek bilgiler-Öneriler

  • Aynı evde yaşayanlara influenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.

2 · Hemoglobinopatiler

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).
  • İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
    Düzenli kan ve kan ürünleri alan hastalara KKK ve suçiçeği aşılarının uygulanması için belirli süre geçmesi gerekir. (Bakınız Tablo 2)

Ek bilgiler-Öneriler

  • Düzenli kan ve kan ürünleri alan çocuklarda zayıflatılmış canlı aşı uygulanabilir ancak serolojik yanıtın tam olamayacağı akılda tutulmalıdır.
  • Dalak disfonksiyonu durumunda konjuge pnömokok (KPA13/KPA20), polisakkarit pnömokok (PPA23), meningokok aşıları (MenACWY ve MenB) ve H.influenza tip b (Hib) aşıları mutlaka yapılmalıdır (Bakınız: Sosyal Pediatri Derneği Kronik Hastalığı Olan Çocuklar için Aşılama Önerileri-(1)-Hipospleni/Aspleni durumunda bağışıklama)
    Kronik Hastalığı Olan Çocuklar İçin Aşılama Önerileri (1): Hiposplenizm/Asplenizm
  • Hepatit A ve Hepatit B aşıları ile tam aşılı olmaları sağlanmalıdır.
  • Düzenli transfüzyon uygulananlarda başlangıçta ve daha sonra yıllık olmak üzere HBV, HCV, HIV serolojisi bakılmalıdır.

3 · Endokrin Hastalıklar

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • Diabetes mellitus tanısı alan hastalara influenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.
  • Diabetes mellitus tanısı alan hastalara KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.

Ek bilgiler-Öneriler

  • Diabetes mellitus tanısı alan hasta ile aynı evde yaşayanlara influenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.
  • Fizyolojik dozda streroid tedavisi alan konjenital adrenal hiperplazi, adrenal yetmezlik gibi durumlarda tüm aşılar yaşa uygun şekilde yapılır, canlı aşılar için herhangi bir kontrendikasyon yoktur.

4 · Nörolojik Hastalıklar

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.
  • BOS kaçağı varsa KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.

Ek bilgiler-Öneriler

  • Aşağıdaki durumlarda boğmaca içeren aşıların uygulanmasında kesin bir kontrendikasyon yoktur, olgu özelinde değerlendirilmelidir.
    • ▪ Kontrol altına alınamamış epilepsi
    • ▪ İlerleyici nörolojik durumlar
    • ▪ İnfantil spazm
    • ▪ Dravet sendromu
    • ▪ Lennox Gestaut sendromu
  • Aynı evde yaşayanlara influenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.

5 · Kalp Hastalıkları

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.
  • KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.

Ek bilgiler-Öneriler

  • Aynı evde yaşayanlara influenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.

6 · Solunum Sistemi Hastalıkları

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.
  • KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır*.

Ek bilgiler-Öneriler

*Kistik fibrozisli çocuklarda suçiçeğine bağlı akciğer komplikasyonları ağır seyredebileceği için suçiçeği aşısı mutlaka 2 doz yapılmalıdır. (<13 yaşta en az 3 ay ara ile 2 doz; ≥13 yaşta en az 1 ay ara ile 2 doz uygulanmalıdır)

  • Aynı evde yaşayanlara influenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilir.

7 · Kanama Diyatezleri

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).
  • Hepatit A ve Hepatit B aşıları ile tam aşılı olmaları sağlanmalıdır.
  • İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilmelidir.

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.

Ek bilgiler-Öneriler

  • Kanama yatkınlığı olan çocuklarda kas içine uygulanan aşılar ince uçlu iğne (23 gauge ya da daha ince) ile yapılmalı, enjeksiyon yapılacak bölgeye uygulama öncesi ve sonrası buz uygulanması, uygulamadan sonra aşı yerine en az iki dakika boyunca ovalamadan bası yapılmalıdır.
  • Faktör düzeyi çok düşük olan ve/veya sık spontan kanamalar yaşayan çocuklara kas içi yapılan aşıların faktör alımından kısa süre sonra uygulanması kanama riskini azaltmaktadır.
  • Lokal reaksiyon riskinin en aza indirilebilmesi ve aşı yanıtının tam olabilmesi için aşılar önerilen yoldan uygulanmalıdır.
  • Hematom riski nedeniyle intramuskuler aşılar eğer subkutan uygulama için ruhsatlı ise subkutan yolla yapılabilir.
  • Anti-HAV IgG ve Anti-Hbs serolojik değerlendirmeleri yapılmalıdır.

8 · Kronik Karaciğer Hastalığı

İnaktif aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.
  • Hepatit A ve Hepatit B aşıları ile tam aşılı olmaları sağlanmalıdır. İnfluenza sezonunda (Ekim-Mart) yıllık mevsimsel inaktif influenza aşısı önerilmelidir.
  • KPA13, KPA20 ve PPA23 ile aşılama önerileri Tablo 1’de sunulmaktadır (özelikle "γ" dipnotunu okuyunuz!).

Zayıflatılmış canlı aşılar:

  • Yaşına uygun tam aşılı olması sağlanmalıdır.

Ek bilgiler-Öneriler

  • Karaciğer hastalığına ikincil dalak disfonksiyonu durumunda konjuge pnömokok (KPA13), polisakkarit pnömokok (PPA23), meningokok aşıları (MenACWY ve MenB) ve H.influenza tip b (Hib) aşıları mutlaka yapılmalıdır. (Bakınız: Sosyal Pediatri Derneği Kronik Hastalığı Olan Çocuklar için Aşılama Önerileri-(1)-Hipospleni/Aspleni durumunda bağışıklama)
    Kronik Hastalığı Olan Çocuklar İçin Aşılama Önerileri (1): Hiposplenizm/Asplenizm

9 · Tablolar

Tablo 1: Özel Durumlardaα KPA13, KPA20 ve PPA23 Aşılama Tablosu

YaşÖnceki KPA13/KPA20/PPA23 aşılanma durumuAşı uygulama şeması
2-6 ay§γAşısız8 hafta ara ile 3 doz KPA13/KPA20; 12.-15. ayda rapel doz KPA13/KPA20
1 doz KPA13/KPA20 ile aşılıSon dozdan 8 hafta sonra 2 doz KPA13/KPA20 (8 hafta ara ile); 12.-15. ayda rapel doz KPA13/KPA20
2 doz KPA13/KPA20 ile aşılıSon dozdan 8 hafta sonra 1 doz KPA13/KPA20; 12.-15. ayda rapel doz KPA13/KPA20
7-11 ay§γAşısız8 hafta ara ile 2 doz KPA13/KPA20; ≥8 hafta sonra (12.-15. ayda) rapel doz KPA13/KPA20
<7 ay 1-2 doz veya ≥7 ay 1 doz KPA13/KPA20 ile aşılıSon dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA13/KPA20; ≥8 hafta sonra (12.-15. ayda) rapel doz KPA13/KPA20
<7 ay 3 doz veya ≥7 ay 2 doz KPA13/KPA20 ile aşılıSon dozdan ≥8 hafta sonra (12.-15. ayda) rapel doz KPA13/KPA20
12-23 ayγAşısız≥8 hafta ara ile 2 doz KPA13/KPA20
<12 ay 1 doz KPA13/KPA20 ile aşılıSon dozdan ≥8 hafta sonra 2 doz (≥8 hafta ara ile) KPA13/KPA20
<12 ay 2-3 doz veya ≥12 ay 1 doz KPA13/KPA20 ile aşılıSon dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA13/KPA20
24-71 ay<24 ay aşısız/eksik aşılı olup <3 doz KPA13 ile aşılı

Seçenek (1). Son dozdan ≥8 hafta sonra 2 doz KPA20 (≥8 hafta ara ile)

Seçenek (2). Son dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA13; ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (3). Son dozdan ≥8 hafta sonra 2 doz KPA13 (≥8 hafta ara ile); ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (4). Son dozdan ≥8 hafta sonra 2 doz KPA13 (≥8 hafta ara ile); ≥8 hafta sonra 1 doz PPA23π

<24 ay aşısız/eksik aşılı olup <3 doz KPA20 ile aşılıSon dozdan ≥8 hafta sonra 2 doz KPA20 (≥8 hafta ara ile)
<24 ay eksik aşılı olup 3 doz KPA13 ile aşılı

Seçenek (1). Son dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (2). Son dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA13; ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (3). Son dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA13; ≥8 hafta sonra 1 doz PPA23π

<24 ay eksik aşılı olup 3 doz KPA20 ile aşılıSon dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20
KPA13 ile yaşına göre tam aşılı

Seçenek (1). Son dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (2). Son dozdan ≥8 hafta sonra 1 doz PPA23π

KPA20 ile yaşına göre tam aşılıAşı gereksiz
72 ay-18 yaşKPA13/KPA20 ve PPA23 uygulanmamış

Seçenek (1). 1 doz KPA20

Seçenek (2). 1 doz KPA13; ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (3). 1 doz KPA13; ≥8 hafta sonra 1 doz PPA23π

KPA13 ile tam aşılı, KPA20 ve PPA23 uygulanmamış

Seçenek (1). Son KPA13 dozundan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (2). Son KPA13’den ≥8 hafta sonra 1 doz PPA23π

KPA13 ve en az 1 doz KPA20 ile tam aşılı, PPA23 uygulanmamışAşı gereksiz
KPA20 ile tam aşılı, KPA13 ve PPA23 uygulanmamışAşı gereksiz
PPA23 uygulanmış, KPA13 ve KPA20 uygulanmamış

Seçenek (1). PPA23 dozundan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA20

Seçenek (2). PPA23π dozundan ≥8 hafta sonra 1 doz KPA13

α Özel durumlar; kronik kalp hastalığı, kronik akciğer hastalığı (orta persistan ve ağır persistan astım hastaları dâhil), kronik karaciğer hastalığı, diabetes mellitus, BOS kaçağı, kohlear implant, orak hücreli anemi ve diğer hemoglobinopatiler, fonksiyonel ya da anatomik aspleni, HIV enfeksiyonu, idame diyaliz tedavisi, kronik renal yetmezlik, nefrotik sendrom, immunsupresif ilaç tedavisi ve radyoterapi uygulanan hastalıklar, kanserler, lenfoma, lösemi, Hodgkin, solid organ transplantasyonu, konjenital ya da edinsel immun yetmezlikler.

§ <12 ay KPA primer dozları arası en az 4 hafta; primer ve rapel dozlar arası en az 8 hafta süre olmalıdır.

γ <24 aylık KPA13 ile aşıları tamamlanan bebeklere son dozdan en az 8 hafta sonra (iki yaşın tamamlanması beklenmeden) KPA20 uygulanmalıdır. İlk iki yaşta KPA20 uygulanmamış olan bebeklere; 24 aylıkken ve son KPA13 dozundan 8 hafta sonra mutlaka KPA20 veya PPA23 uygulanmalıdır. Öncesinde en az bir doz KPA20 uygulanan bebeklerde 24 aylıkta KPA20 ya da PPA23 aşı dozuna gerek yoktur.

π Yüksek riskli özel durumlarda; 1. doz PPA23 aşısından 5 yıl sonra 2. doz PPA23 veya KPA20 aşısı uygulanır. Öncesinde 1 doz KPA20 uygulanmışsa; PPA23 ve 5 yıl sonraki tekrarına gerek yoktur. (Yüksek riskli özel durumlar: Fonksiyonel ya da anatomik aspleni, orak hücreli anemi ve diğer hemoglobinopatiler, HIV enfeksiyonu, BOS kaçağı, idame diyaliz uygulanan kronik renal yetmezlik, nefrotik sendrom, immunsupresif ilaç tedavisi ve radyoterapi uygulanan hastalıklar, kanserler, lenfoma, lösemi, Hodgkin, solid organ transplantasyonu, konjenital ya da edinsel immun yetmezlikler).

KPA ile tam aşılı: 4 doz KPA ile rutin aşılama (2.,4.,6. ve 12. ay) veya 24-71 ay arasında iki ay ara ile 2 doz ya da 72 ay-18 yaş arasında 1 doz uygulanmış olma durumu.

Tablo 2: Kan ve kan ürünü alan çocuklar için KKK ve suçiçeği aşısı uygulama öncesi beklenmesi gereken süreler

Verilen kan ürünüKan ürününün dozuBekleme süresi
Monoklonal respiratuar sinsityal virüs antikoruDozdan bağımsızSüre yok
Tetanoz immunglobulin250 ünite (10 mg/kg)3 ay
Hepatit B immunglobulin0.06 mL/kg (10 mg/kg)3 ay
Kuduz immunglobulin20 IU/kg (22 mg/kg)4 ay
Kan transfüzyonu
- Yıkanmış eritrosit süspansiyonu10 mL/kgSüre yok
- Adenin salin içindeki eritrosit süspansiyonu10 mL/kg3 ay
- Eritrosit süspansiyonu10 mL/kg6 ay
- Tam kan10 mL/kg6 ay
- Plazma/trombosit süspansiyonu10 mL/kg7 ay
İntravenöz immunglobulin (IVIG)300-400 mg/kg8 ay
500 mg/kg-1g/kg9 ay
1g/kg10 ay
2g/kg11 ay
← Özel Durumlarda Aşılama Tüm rehberler
Geri